230. Kalkhennep: what & how to

Ondertussen weet je het waarschijnlijk al: wij bouwen met kalkhennep. Zowel onze buitenmuren als het dak zijn hiermee geïsoleerd. De vloer werd geïsoleerd met kurkkorrels, daarover kon je al meer lezen in één van mijn vorige blogposts. In deze blogpost komt de kalkhennep aan bod, omdat het voor veel mensen toch nog niet zo bekend is. Wij werden overtuigd door onze architect (Peter Vos van Barchi) om dit te doen, omdat dit ons beter lag dan stro. Het is anders werken, maar wij vonden het bijvoorbeeld goed dat je een bekisting had en je dus al een rechte muur bekomt en verder ook dat de kalkhennep zich naadloos rond alle leidingen in de muur zet.

Kalkhennep – Hempcrete – Chaux-chanvre

kalkhennep in dwangmengerPersoonlijk vinden wij de naam “kalkhennep” niet zo goed gekozen als “hempcrete” in het Engels (“chaux-chanvre” in het Frans), dat toch iets meer de stevigheid en hardheid van de muren weergeeft. Kalkhennep is een mengsel van hennepscheven, hydraatkalk, kalkhennepadditief en water: nadat het in de dwangmenger gemengd is, vormt het een semi-vochtige massa. De stam van de hennepplant brengt twee ingrediënten voor bouwmaterialen voort: vezels van de bast en houten scheven van de kern. Hier worden dus de scheven gebruikt.
Hennep zorgt voor een isolerende wapening, kalk is het bindmiddel. Voor een betere kleefkracht en een sneller verhardingsproces wordt een 100% natuurlijk additief toegevoegd. Zo bouw je stevige muren die goed isoleren (0,056 W/mK).

De voordelen van kalkhennep op een rijtje
  • het is een natuurlijk en recycleerbaar bouw- en isolatiemateriaal.
  • het is licht, stevig, damp open (ademend) en een efficiënte vochtregulator.
  • het is geschikt in kelders, vloeren, muren, daken, zolders en als pleistermateriaal.
  • het wordt toegepast in nieuwbouw en renovatie.
  • het heeft lage “embodied energy”: er is weinig energie nodig om het te maken en toe te passen.
  • het heeft een goede CO2-balans: de opname tijdens de hennepgroei is groter dan de uitstoot tijdens de teelt en het bouwproces. De kalk zorgt in het gebouw voor voortdurende CO2-opname.
  • het is een voortdurende en stabiele vochtbuffer, een goede thermische isolator en de latente warmtecapaciteit werkt energiebesparend. Dit zijn uitgangspunten voor een comfortabel en gezond binnenklimaat.
  • het heeft goede geluidsisolerende eigenschappen.
  • het veroorzaakt geen condensatieproblemen bij binnenrenovaties.
Zo maak je het!

De verhoudingen hangen voor een stuk af van de toepassing (nieuwbouw of renovatie, dak of muur, …). Bij ons is het 3/4 zak hennep – 20 liter water, laten mengen, dan 1/2 zak kalk en 1,5 kg additief en dan nog 10 liter water. Je goed houden aan de verhoudingen is (net zoals bij het bakken 🙂 ) het begin van alle succes!

Alles wordt gemengd in de dwangmenger (dwangmengers gaan veel verder dan gewone betonmolens. ze mengen de bouwstoffen veel intensiever en geven zo een betere output) en de kalkhennep kan rechtstreeks uitgekapt worden in kruiwagens (1 hoeveelheid mengen = 2 kruiwagens). Op het gelijkvloers reden we dan met een oprijplank binnen, nu we op de verdiepen aan het werken zijn gaat alles met de elektrische lier naar boven.

Eens boven aangekomen kappen we alles rechtstreeks uit in emmertjes (de metserskuip vangt op wat ernaast valt). De plooibare emmertjes zijn ideaal om het dan in de bekisting te doen. Aan de buitenzijde is onze bekisting een wapeningsnet dat geniet werd en extra vastgezet met panlatten (hiertegen komt de gevelbeplanking later ook). Aan de binnenzijde maken we gebruik van geopanels (we kochten zo’n set van 8 panels en 2 hoekpanels en dan een hele zak hendeltjes en stukjes erbij).

Eens de kalkhennep in de bekisting is gestort, duwen we alles goed aan aan de zijkanten. Niet te fel aan het wapeningsnet zodat dat niet te bol staat aan de buitenzijde. Goed aandrukken aan de zijkanten en vooral aan de voorzijde tegen het bekistingspaneel. In het midden duwen we niet aan: de lucht die tussen de kalkhennep blijft isoleert ook.

Het fijne is dat aan het einde van de dag de panels er overal afgehaald worden (dat kan zelfs al vrijwel meteen) zodat je je resultaat meteen kan bewonderen en indien nodig nog wat kleine correcties kan aanbrengen.

Meer info?

Stroburo: zij leveren kalk, hennep en additief waarmee je zelf aan de slag kan, als je dat wil komen ze ook de muren of je dak van kalkhennep maken
Vereniging Kalkhennep Nederland: zij verschaffen kennis over en organiserenactiviteiten die leiden tot meer bekendheid van het bouwmateriaal kalkhennep in Nederland

13 gedachtes over “230. Kalkhennep: what & how to

  1. Hoi, onze verbouwing-met-bijbouw is ondertussen (ook met Peter) geëvolueerd van volledige strobalenbouw naar strobalen en kalkhennep. Zalig om met zo’n ”levende” materialen te werken hè! Ondanks het feit dat we in workshops en bij vrienden al met beide materialen gewerkt hebben, vroegen we ons af hoe stevig die kalkhennepmuur écht is. Voor mijn man wil dat zeggen: kan je daar een kast (met inhoud) aan ophangen? (Bij ons komt de kalkhennep in de living dus ik hou het bij een boekenplank van, laat ons zeggen, 20 kg…)?

    • Wat wij hebben gehoord is het volgende: alles wat je aan een gyprocmuur kan hangen, kan je ook aan een kalkhennepmuur hangen. Daar waar wij een boekenplank ofzo voorzagen, hebben we de SLSen verlengd in de diepte zodat we het wandbeslag rechtstreeks in die SLSen konden vijzen. Daar waar er keuken/badkamerkasten voorzien zijn, staat er osb voor de kalkhennep om hierop de kasten te bevestigen. Als je nog vragen moest hebben, shoot! Wij wonen er nog niet in dus qua echte ervaring met het bevestigen van dingen aan de kalkhennep kunnen we nog niet helpen…

  2. Hey Isabel, jij hebt me een hele tijd geleden op de Facebookgroep Freecycle voor zelfbouwers eens verteld waar jullie jullie Geopanels vandaan hebben als antwoord op de vraag of iemand wist waar ik een “glijdende bekisting” kon vinden, maar ik kan die post spijtig genoeg nergens meer terugvinden. Zou ik daarom hier nog eens opnieuw mogen vragen waar jullie die Geopanels hebben aangekocht? Dan neem ik alvast pen en papier bij de hand… 😉

    • Ja hoor, wij hebben ze gehaald bij Jules Frans in Putte, een bouwmaterialenhandel. Ze waren toen zelfs in promo (€100 korting). Wij hebben een pakket van 8 geopanels + de nodige hendeltjes gekocht en dan bijkomend 2 hoekpaneeltjes. Voor ons huis en de snelheid waarmee wij werkten was dat zeker voldoende. Er zullen nog wel bouwhandels zijn die ze verkopen, maar ik denk dat ze daar zeker meevielen van prijs. Veel succes!

      • Dag Joeri,
        Wij hebben ze in een promopakket gekocht, ik denk een €800 euro ongeveer? Er zijn nogal mensen die ze wilden overkopen, maar we gaan dat niet doen… In een latere fase moeten we onze garage en aanbouw ook nog doen met kalkhennep. En ze uitlenen/verhuren zien we ook niet echt zitten omdat ze toch wel redelijk afzien :-/ Je zet ze altijd met lange vijzen door de panelen vast en dus komen er veel gaatjes in en met het aantrekken merk je dat dat ook niet eeuwig gaat…
        Groetjes, Isabel

  3. Dag Isabel,

    Wij willen ons schip graag aan de binnenkant bekleden met kalkhennep. Het houten geraamte moet aan bepaalde voorwaarden voldoen vermoed ik. Weet jij hoe ver de balken uit elkaar mogen staan, welke balken ik best gebruik?
    Alvast bedankt.
    Steven

    • Hallo Steven,
      Om op zeker te spelen ga ik daar niet op antwoorden omdat dat een beetje te technisch is. Bij ons heeft de architect dit uitgetekend en heeft de aannemer van het houtskelet, Koen Lynen van PEKO die plannen geïnterpreteerd, omgezet en uitgevoerd.
      Ik denk dat ze bij ons ongeveer 40 cm uit elkaar stonden, maar daar ben ik niet 100% zeker van…
      Groetjes en veel succes! Isabel

  4. Hoi met André Ik heb een vraag waar koop je daadwerkelijk de hennepvezels en waar koop je daadwerkelijk de kalk en dan bij voorkeur natuurlijk zoals altijd een beetje goedkoop maar wel in Bulk

  5. Hallo Isabel

    Je hebt deze vraag misschien wel al veel gesteld gekregen, maar is het mogelijk om jouw woning te bezoeken om zo een goed idee te krijgen van wat het is om in een woning van kalkhennep te wonen? Of heb je een adres waar er een kijkwoning is van een kalkhennepwoning? Of een architect die al zeer veel met dit produkt heeft gebouwd en ons referenties zou kunnen/willen geven? Alvast bedankt gr Mich

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s