114. Wormen, percolaat en weelderige plantjes

Dat we een wormenbak hebben, zullen de trouwe fans al wel weten ondertussen. Feit is dat die wormenbak veel mensen toch nog wel wat afschrikt. Ze hebben schrik voor geurhinder, ontsnappingen van wormen of vrezen dat het teveel werk zal zijn. Ik kan jullie geruststellen: wij hebben onze wormenbak nu anderhalf jaar en hebben nog niets van dat alles meegemaakt. Ik heb de laatste tijd een aantal foto’s op geregelde basis genomen, zodat jullie eens zien hoe het er precies uitziet. De middenste foto zijn een aantal tijgerwormpjes die dus in zéér grote hoeveelheid in onze bak zitten ondertussen en die al het werk voor ons doen. Als ons groente-, fruit- en tuinafval gaat erin (geen etensresten).

Tijgerwormen zijn de meest gebruikte en de meest veelzijdige compostwormen. Ze worden tussen de 5 en 10 centimeter lang. Zehebben een rode/paarse kleur, maar zij variëren behoorlijk van kleur: van licht oranje tot donkerpaars. Meestal zijn de strepen zichtbaar, maar niet altijd. De tijgerachtige strepen zijn waar de tijgerworm zijn naam aan te danken heeft. Een kenmerk die wel vrij consistent is, is dat de meeste tijgerwormen een gele staartpunt hebben.

We gooien alles in de wormenbak wat we hebben aan het voornoemd afval van ons tweetjes, maar het bruine goud dat we in ruil krijgen (het percolaat), krijgen we zelf niet opgemaakt. Nochtans hebben we véél planten. Percolaat is een donkere en zo goed als reukarme vloeistof. Het is rijk aan voedingstoffen en kan daarom in verdunde vorm gebruikt worden als plantenvoedsel. De aangewezen verdunning is één deel percolaat op tien delen water. We geven geregeld links en rechts een fles van een liter, anderhalve of twee liter mee en op den duur vragen mensen er zelf achter, of we niet nog een flesje op overschot hebben.

Daarom vroeg ik hen eens naar wat reacties:

  • “Wij zijn heeeeel tevreden: gemakkelijk bruikbaar, goedkoop 🙂 , en onze plantjes hebben er nog nooit zo goed uitgezien! We gebruikten tot nu toe geen meststof maar merken nu wel het verschil bij onze plantjes.” 
  • “Ik ben een grote fan van het gebruik van percolaat bij het gieten van planten! Als ik het percolaat sterk verdund aan de kamerplanten, balkonplanten of buitenplanten geef, dan zie ik de planten na korte tijd echt heropleven: ze vormen meer, grotere en meer blinkende bladeren en bloeiende planten vormen meer bloemen. Ook bij kamerplanten die het tot dan toe niet zo goed deden, geeft het percolaat vrij snel een mooi resultaat. Geraniums, die ik in de kelder liet overwinteren, geven na toedienen van het percolaat een prachtige bloemenpracht op mijn terras. Planten verzorgen geeft echt wel voldoening als je er zo’n goed resultaat mee boekt. Kortom het gebruik van percolaat is echt wel een succes en ik kan het iedereen aanbevelen.” 
  • “Ik kende percolaat tot voor kort niet maar kreeg een tijdje geleden eens een fles mee. Ik heb een moestuin in open lucht en ook een serre. In de serre zorg ik dat de kleine plantjes groeien tot ik ze buiten (of in de serre) kan uitplanten. Wanneer de kleine plantjes het niet zo goed doen, giet ik ze eens met verdund percolaat en gegarandeerd dat ze er dan goed doorkomen. Op die manier kan ik sterk fruit, groenten en kruiden uitplanten. Een echte aanwinst!”
Meer info over de wormenbak? Rechts boven op mijn blog heb je een zoekrobotje. Typ hier “wormenbak” in en je komt uit op vorige posts die ik hierover schreef waarin ik meer in detail uitleg hoe je zo’n wormenbak koopt of maakt, hoe je die opstart, hoe je aan de wormen geraakt en nog andere tips en ervaringen.

13 gedachtes over “114. Wormen, percolaat en weelderige plantjes

  1. Hey Greenwayoflife,

    Leuke post! Wel een klein vraagje… Ik vroeg me af wanneer je je wormenbak moet leegmaken… Die van mij bestaat uit 4 curver bakken en de laatste zit nu vrij goed vol, kan ik er nog extra bij op zetten of toch het geheel even leegmaken? En hoe doe ik dat dan het best? De compost zeven op wormen??? Alvast bedankt voor je antwoord en keep up the good work ! Superblog!

    • Hoi Kris,
      Ik heb er even het boekje van OVAM bij genomen en daar zeggen ze het volgende:
      “De onderste bak met verteerde compost mag je niet te snel verwijderen. De wormen verhuizen immers nog een hele tijd tussen de verschillende niveaus. Wacht zeker tot de tweede bak vol is en tot er reeds duidelijk verteerd materiaal aanwezig is. Door de bak met verteerde compost een tijdje bovenop de andere bakken te plaatsen
      (zodanig dat hij geen contact heeft met het materiaal in de bak eronder), kan het materiaal nog wat nadrogen en kan je er naar behoefte uit oogsten. Op deze wijze kunnen de erin overgebleven wormen nog naar de onderliggende bakken verhuizen, al dan niet aangemoedigd door de aanwezigheid van licht wanneer je het deksel verwijdert.”
      Ik denk dat als je aan je bovenste bak bezig bent, je dus zeker de onderste bak kan oogsten lijkt mij 🙂 Veel succes en keep us posted 😉
      Groetjes en veel succes, dat kan niet mislopen hé 😉

  2. Hallo!
    Jij hebt wel een hele toffe en interessante blog!
    Ik verhuis binnenkort naar Boston in de USA en ben nog aan het zoeken hoe we daar een beetje ecologisch gaan kunnen leven. Heb je een idee hoe je zelf zo’n wormenbak kan maken, want ik betwijfel of de gemeentes dat daar zullen aanbieden.

    veel plezier met je wormen nog en alle andere leuke ecodingen die je toepast!

    groetjes
    Sarah

  3. Hei dag Isabel, ik ben ook een enthousiaste wormenbakster in Brussel – heb zelf een model geknutseld met curverbakken (3 minder diepe met geboorde gaten id bodem op 1 diepe + een deksel) – hier zijn enkele tips:
    – de onderste bak (de meest diepe) voor het percolaat is doorzichtig: dan zie ik hoe vol die is (want er zit nog geen kraantje op – moet ik eens installeren)
    – de bakken staan op een ‘bloempotkarretje’, zo kan ik het gedoe makkelijk in en uit m’n keldertje rollen
    – ik plaats m’n bakken ‘omgekeerd’, ttz: de meest ‘rijpe’ bovenaan, ik voeg groenafval toe aan de onderste twee bakken en verplaats die naar boven als de bovenste bak ‘geoogst’ is – die werkwijze heeft als nadeel dat je telkens enkele bakken moet optillen om je afval toe te voegen (maar ik bekijk m’n ‘compostslaafjes’ dan eens, beetje omwoelen om zuurstof te geven, kijken of het niet te nat/droog is) – het voordeel is dat de ‘rijpe’ bakken niet steeds opnieuw vochtig worden van het sap dat uit de bovenste stroomt – compost ‘oogsten’ gaat beter als die een beetje droog is – de meest ‘rijpe’ bak bovenaan laat ik in z’n laatste weken open staan (zonder deksel) – de wormpjes kruipen naar lagere niveaus (niet uit de bak hoor!) en ik kan week na week een bovenste laagje compost afscheppen en in een oude zak van teelaarde bewaren

    – graag jouw advies (of dat van andere lezers) over de geur vh percolaat: het is idd geurloos in de bak, maar als ik het in flessen overgiet om te bewaren gaat het fel naar ammoniak ruiken – als ik er m’n kamerplanten mee begiet moeten de vensters toch even open – en het maakt het uitdelen aan vrienden niet zo aantrekkelijk – hoe houd jij het geurvrij?

    • Hoi Tine,

      – voor het aftappen: dat zien wij natuurlijk niet of dat nodig is of niet, maar meestal doen we dat elke week of om de twee weken even, en dan is dat geen probleem, dat kraantje is inderdaad toch wel handig! (alleen zien als je er later nog één installeert dat het zeker niet lekt, met rubberen dingske errond ofzo)
      – dat bloempotkarretje is een goed idee! daar hebben wij in onze berging (waar onze wormenbak staat), niet echt plaats voor, maar is zeker een idee als we later verhuizen
      – wij gooien ons afval in de bovenste bak, waardoor de onderste bakken wel nat blijven, maar we hebben nu recent weer een bak geoogst en die zetten we dan gewoon een tijdje zonder deksel bovenaan (daar zitten dan toch (bijna) geen wormen meer in) en dan gaat dat drogen nog vrij snel hoor… dat weegt voor mij niet echt op tegen het altijd optillen van die soms toch zware bakken
      – wat betreft de geur van het percolaat: daar heb ik helemaal geen last van, ik vraag me af of hoe dat komt? als ik het overtap bewaar ik het in PMD-flessen en bij het gieten gebruik ik 1/10de percolaat en 9/10de water en zowel bij het aftappen als bij het gieten heb ik eigenlijk niet echt een geur… bij het aftappen ruik je wel “iets” maar dat is niet echt straf en bij het gieten helemaal niets zelfs… zou dat dan toch te maken hebben met de volgorde van de bakken? ik weet het niet, maar ik zie niet direct een andere reden? je gooit toch ook geen bereide etensresten enzo in de wormenbak hé?

      groetjes en bedankt voor je reactie, zo kunnen we toch weer leren van elkaar 🙂

  4. Beste Tine,

    Via google “wormenbak” kwam ik op je blog terecht. Wij wonen op een appartement in sinds april zijn we gestart met een wormenbak. De eerste maanden waren moeilijk omdat er precies geen schot in de zaak kwam. Echter onze bak stond op het balkon (waar het soms erg warm kan zijn). Sinds de bak in de garage staat voelen de wormen zich echt thuis en loopt de bak als niets.

    Ik vroeg me eigenlijk af vanaf wanneer je best je tweede box opzet?

    Alvast bedankt!

    Groeten,
    Tim

    PS: Toffe blog

    • Hoi Tim,

      Wij zetten er een nieuwe bak op als de bak 3/4 vol is. Als je de bak nog voller laat vooraleer je er een nieuwe bak op zet, dan kunnen de wormen soms ontsnappen langs de zijkant. We hebben dit ook al gedaan en rolden dan gewoon wat krantenpapier op en staken dat aan de randen zodat ze niet door konden. De bak die je erop zet, zal sowieso geleidelijk aan zakken naarmate het afval in de onderste bak verder composteert.

      Groetjes en veel succes en plezier ermee, Isabel
      (Tine is de lezer die hierboven ook reageerde 😉 )

      • Hallo Isabel,

        Ik heb sinds een jaar ook een wormenbak in de kelder staan en meestal werkt deze naar behoren. Dit om ons groentenafval in te werpen ipv in de vuilnisbak. Mede door jouw blog heb ik de stap destijds gezet (+ voor het avondtuur 🙂 ).
        Ondertussen 2 maal compost geoogst en talloze keren percolaat.

        Ik heb 1 maal een probleem gehad dat de inhoud van mijn bakken te nat was, redelijk wat stonk en wormen vluchtten uit de bak. Dan ben ik gestopt met voederen, ben heel wat meer beginnen beluchten (manueel wat ‘roeren’ in de bak) en meer houtstructuur toegevoegd. Daarna is het terug goedgekomen.
        Nu belucht ik regelmatig en voeg geregeld houtschaafsel toe om wat ‘bruin’ materiaal te hebben.

        Sinds enkele dagen merk ik echter dat de wormen weer weelderig uit de bak kruipen, hoewel ik niet direct iets verkeerd merk in de bak.
        Ik zal je tip ivm krantenpapier eens proberen.
        Nu heb ik 2 takjas verse munt terug uit de bak gehaald; misschien dat de wormen die niet graag hebben?

        Ik merk echter ook dat er heel veel wormen in de onderste bak van het percolaat vallen. Daardoor is het telkens als ik het percolaat oogst (1 maal per week), vissen naar de wormen.
        Hebben jullie dit ook? Hoe zou ik dit kunnen vermijden?

      • Hallo Hein,

        Ik zou proberen door inderdaad wat krantenpapier en eventueel een stuk gescheurd eierdoosje erin te doen (zonder het etiket).

        Ik zou zeggen dat als ze vluchten dat er toch wat teveel “eten” in zit. Als ze lager kruipen is het meestal door te weinig eten, maar hoger is eerder door te veel eten.

        Is de bak redelijk nat ook? Ik zou toch doen zoals je voorheen ook deed, wat houtschaafsel enzo toevoegen en dan krantenpapier en een eierdoosje en de bak even wat rust geven. Dat van die wormen die in het percolaat vluchten hebben wij ook wel eens gehad, maar als alles weer goed werkt, doen ze dat normaal ook niet meer…

        Het is een beetje trial and error hé, eens proberen zo en zien wat het geeft… Als de bak niet stinkt, lijkt het mij ook geen erg probleem. Wat wij soms deden, was aan de zijkanten waar de bakken op de bak eronder staan, wat krantenpapier oprollen en tussen de zijkanten proppen, zodat ze daar al niet uit kunnen. Maar dat verhelpt het symptoom en niet de oorzaak natuurlijk…

        Wij hebben één keer gehad dat er een bak echt overvoed was, stonk en dat de wormen eruit vluchtten. Die bak hebben we dan gewoon uitgekapt in een compostbak van iemand, zodat die daar verder kon composteren. We hebben de twee andere bakken in de bestaande volgorde laten staan en in die derde (bovenste) toen opnieuw begonnen en da’s wel goed gegaan. Maar dat lijkt mij echt een uiterste remedie en toen merkten we wel dat daar niets meer aan te doen was…

        Veel succes ermee, als je gaandeweg nog tips en trucs vindt, mag je die hier altijd achterlaten, zo leren we samen bij!

        Groetjes, Isabel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s