81. THT of TGT – over houdbaarheidsdata en etikettering

Begin maart kwam Testaankoop met een opmerkelijk voorstel naar de media: bij een flink aantal producten zou het label ‘tenminste houdbaar tot’ moeten verdwijnen. Het is een middel om de voedselverspilling tegen te gaan. Het voorstel om het etiket ‘tenminste houdbaar tot’ weg te nemen, werd afgelopen weekend gedaan door het Nederlandse Voedingscentrum. Test-Aankoop steunt het idee. Artikels hierover vond je onder andere in De Standaard en Het Nieuwsblad. Uit een reactie van het Federaal voedselagentschap bleek dat het niet mogelijk is om het etiket “tenminste houdbaar tot” weg te laten, onder andere omwille van Europese regelgeving. Een zeer groot probleem in mijn ogen is momenteel het feit dat er op heel veel producten het verschil niet wordt gemaakt tussen de etikettering, waardoor de consument niet weet of het over “tenminste houdbaar tot”, dan wel “te gebruiken tot” gaat.

Maar laat ons beginnen bij het begin. Er zijn namelijk twee soorten benaderingswijzen voor de verval- en gebruiksdata van voedingsmiddelen, namelijk “Tenminste houdbaar tot” en “te gebruiken tot”.

“Tenminste houdbaar tot” (THT)

Dit is de datum van minimale houdbaarheid. Deze aanduiding vinden we vooral op producten die vrij lang houdbaar zijn en meestal bij kamertemperatuur mogen worden bewaard (bv. droge voedingsmiddelen, sterk zure producten, producten met een hoog suikergehalte, conserven). De producent bepaalt de datum zo precies mogelijk en bouwt meestal ook een ruime veiligheidsmarge in.

“Te gebruiken tot” (TGT)

Dit is de uiterste consumptiedatum. Deze aanduiding wordt gebruikt voor voedingsmiddelen die meer gevoelig zijn voor bederf en bijgevolg ook minder lang houdbaar zijn (bv. kant-en-klare maaltijden, verse zuivelproducten, vlees, vis en salades). Deze producten moeten meestal gekoeld worden bewaard zoals aangegeven bij de bewaarvoorschriften op de verpakking (bv. “bewaren bij max. 4°C”).

bron

Producenten bouwen echter heel vaak een veel te grote veiligheidsmarge in en zeker de producten waar een datum van minimale houdbaarheid op staat is dikwijls nog veel langer goed. Zij bekijken het immers vanuit de juridische kant van de zaak: als je ziek wordt na het consumeren van een levensmiddel waarvan de minimale houdbaarheidsdatum is overschreden, kan je de producent niet aansprakelijk stellen voor de geleden schade. Maar vaak is het gewoon zaak om je zintuigen te gebruiken: mogelijk laat de smaak wat te wensen over, of zijn ze wat harder of visueel onaantrekkelijker geworden. Check altijd goed of er geen schimmel op staat, en of de verpakking niet geblutst of gescheurd is. In dat het geval, dan gooi je ze beter helemaal weg. Maar pasta, rijst, bloem, … dat gaat heus niet van de ene op de andere dag slecht worden! Gewoon een kwestie van je gezond verstand te gebruiken! En zelfs de uiterste consumptiedatum kan in veel gevallen overschreden worden. Wanneer je melkproducten goed bewaart zijn ze vaak veel langer goed. Uit reacties op de artikels en ook uit eigen ervaring en bijvoorbeeld die van mijn schoonouders blijkt echt wel: gewoon eens ruiken en proeven, yoghurt is vaak enkele dagen tot weken na de vervaldatum nog heel goed eetbaar. Een heel goed overzichtje daarvan vind je op de site van de Voedselbank, regio Arnhem, waarin onder andere duidelijk wordt gemaakt dat rijst, pasta, koffie en dergelijke tot 1 jaar (en mogelijk langer) na de THT-datum nog te consumeren zijn, mits het product de kenmerkende eigenschappen nog heeft en geen gebreken aan product of verpakking waarneembaar zijn.

Let natuurlijk wel op het feit dat de voedingsmiddelen goed bewaard moeten zijn. Wanneer yoghurt op een warme dag te lang uit de frigo heeft gestaan (of dat nu al in de winkel is, of onderweg naar huis of thuis), dan zal die misschien de uiterste consumptiedatum niet halen, maar ook hier is het gewoon weer aan te raden om je zintuigen te gebruiken. Immers, tot de aangeduide datum, garandeert de fabrikant de kwaliteit van het product, op voorwaarde dat de verpakking niet werd geopend en de bewaarvoorschriften werden gerespecteerd.

Onlangs was er een reportage op Canvas (als ik me niet vergis) over voedselverspilling. Daarin werd een vrouw getoond die een gezin had met een paar kindjes. Wanneer ze haar boodschappen voor de nieuwe week was gaan doen, nam ze een vuilzak en gooide ze praktisch alles weg wat nog in haar frigo lag, soms zelfs dingen die nog niet geopend waren maar teveel naar achter in de frigo beland waren en dus vergeten. Terwijl héél veel van die etenswaren echt nog geschikt waren voor consumptie… Ik vond dat absoluut geen representatief beeld, althans dat hoop ik toch… Want ik kan en wil me niet inbeelden dat zulke praktijken op grote schaal bij de gezinnen worden toegepast…

Het OIVO (Onderzoeks- en Informatiecentrum van de VerbruikersOrganisaties) stelt op haar website een heel duidelijke pdf ter beschikking over de etikettering in verband met houdbaarheidsdata.

Letten jullie erg op de houdbaarheidsdatum? En letten jullie op het verschil tussen beide data? Zijn er voedingsmiddelen die je sowieso niet meer eet na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum? Laat het zeker weten in een reactie! Studenten aan de Universiteit Gent willen dit ook graag van je weten. Indien je tijd hebt voor een korte vragenlijst hierover, kan je hier klikken.

4 gedachtes over “81. THT of TGT – over houdbaarheidsdata en etikettering

  1. Zeer interessant artikel! (Ik heb ook de enquête van de UGent ingevuld)

    Ik let zelf vooral op met vleeswaren, omdat je hier echt ziek van kan worden. Verder probeer ik zo weinig mogelijk te verspillen en ik houd inderdaad rekening met het verschil tussen ‘ten minste houdbaar tot’ en ‘te gebruiken tot’. De meeste voedingsmiddelen zijn nog goed te eten na de vervaldatum. Toch hebben veel mensen een beetje schrik om ziek te worden van bepaalde voedingsmiddelen. Daarom is een lijstje, zoals die van de voedselbank in Arnhem heel nuttig!

  2. Ik let wel op de houdbaarheidsdatum, zeker bij verse produkten. Maar ook zoals jij, gebruik ik mijn zintuigen om te beslissen of iets de vuilbak in gaat of niet.
    Het verschil tussen beide data, daar let ik eigenlijk niet zo op. Ik moet zeggen dat ik het zelfs niet eens wist (*bloos* bloos*). Ik weet wel dat rijst, droge pasta e.d. vaak langer kan gebruikt worden.
    En tja…die reportage heb ik ook gezien. Ik kon mijn ogen niet geloven hoeveel die dame wel niet in haar vuilzak gooide en dat ELKE week. Pfff….

  3. Ik kreeg ooit een rondleiding bij een fabrikant van vegetarische producten (seitan, tofu, vegetarisch broodbeleg) en de houdbaarheidsdatum van één en hetzelfde product kon verschillen naargelang onder welk merk het verkocht werd (bv. als een merk voor een grootwarenhuis of een ander merk). Gewoon omdat die klant (het merk) andere eisen stelt en andere regels indachtig was qua houdbaarheidsdatum.

    En zoals je zegt: ook gezond verstand gebruiken. Pasta’s en zo zijn lang na houdbaarheidsdatum nog eetbaar. Heb anderzijds ook al gehad dat versproducten nog voor de houdbaarheidsdatum al beschimmeld waren …

  4. Pingback: 169. Voedselverspilling: weg ermee! | My Green Way of Life

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s